Beyin Nedir Nasıl Çalışır?

0
149

Beyin Nedir Nasıl Çalışır? Beyin, kafatasının üst bölümünde be­yin zarı ile örtülü, iki yarım yuvar biçi­minde sinir kütlesinden oluşan duyum ve bilinç merkezlerinin bulunduğu or­gan. Omuriliğin baş bölgesinde genişle­miş kesimi olup kafatası içine yerleşmiş­tir. Bu organ sinir sisteminin en iyi düzenleyici merkezidir ve milyonlarca sinir hücresinden oluşur.

Beyinle omuri­liğin bağlantısı kafatasının dibinde bulu­nan bir delikle sağlanır. Beyin embriyo­da sinir tabaka denen özel bir dokudan gelişir. Bu tabakanın en ucu genişleye­rek önbeyni oluşturur; arka bölümüyse zamanla genişleyerek omurilik durumu­na gelir. Önbeyni izleyen bölüm orta, bundan sonra gelen bölüm de arka beyin olur. Beyin ve omuriliğin üzerleri üç katlı koruyucu zarla (meninks) sarılıdr. Bunlardan en dışta bulunanı sert zardır ve dura metar adını alır. Bu zar aynı za­manda üç zarın en kalın olanıdır. İkinci ve en içteki zarlar daha incedir ve beyin­le omuriliğe yapışık durumdadırlar. İkinci tabaka örümceksi zar adını da alan mater’dir. Bu zarlar arasındaki boş­luk, beyin omurilik sıvısı adı verilen sıvı ile doludur. Böylece omurilikle beyin, sıvı ve zar tabakasıyla çevrili olduğu için sanki yüzüyor gibidirler. Bu durum omurlara ve kafatasına gelecek çarpma­dan bu iki organın korunmasını sağlar.

Omuriliğin hemen üstünde beynin omurilik soğanı (medulla) bölümü bulu­nur. Burada omuriliğin merkezi kanalı genişleyerek bir karıncık oluşturur. Bu­raya dördüncü ventrikül adı verilir. Be­yin omurilik sıvısının; dördüncü ventri-külün tavanından salgılandığı saptan­mıştır. Bir bölüm beyin omurilik sıvısı da beynin iç kesiminde yer alan öteki karıncıklardan salgılanır.Dördüncü vent-rikülün tavanındaki deliklerden beyin omurilik sıvısı, beyin zarlarının arasına geçerek yerleşir. Omurilik soğanı bol si­nir demetiyle kaplıdır. Burada bulunan merkezler solunumu, kalp atışı hızını, kan damarlarının daralıp genişlemesini, yutkunmayı ve kusmayı denetlerler.

Omurilik soğanının üst kesiminde çam kozlağı biçimindeki serebellum be­yincik yer alır. Bu bölüm kas çalışmala­rından sorumlu olduğundan, değişik canlılarda büyüklüğü kas çalışmalarıyla doğru orantılıdır. Beyincik zarar gördü­ğünde kaslar çalışamaz, felç ortaya çı­kar. Beyinciğin hemen alında pans (köp­rü) adı verilen kalın lif demetleri bulunr. Bunlar beyinciğin bir yarım küresinden ötekine uyartıları taşırlar. Tüm bu or­ganların önünde bulunan ve en büyükle­ri olan kesim beyin yarım küreleridir. Bunlar dörder bölüme ayrılarak incele-nebilir:A//rt ffrontal), yan (parietal), şa­kak (temporal ) ve kafa (oksipital) bö­lümleri.’ Tıp dilinde lop diye adlan-dıfılan bu bölümlerde, duyuların yorum­lanması ve motor uyarıların oluşması gerçekleşir. Beyin yarım kürelerinin üst kesimine kabuk (korteks) adı verilir. Ka­buk belirli görevleri yüklenmiştir. Bu nedenle deney hayvanlarından beyin ka­buğunun belli noktalarının uyarılması sonucu vücudun belirli bir yerindeki si­nir hücrelerinin uyarıldığı görülür.

Beyin yarım küreleri kesilip açıldı­ğında kabuk bölümünün gri, iç bölümü­nün beyaz renkte olduğu görülür. Kabu­ğun gri renkli olması bu bölümün sinir hücrelerinin gövdelerinden oluşmasın­dan kaynaklanır. Sinir hücrelerinin uzun uzantıları (aksonlar) beyaz olduğundan onlardan oluşan iç bölge beyaz renkli­dir; bu bölgedeki uzantılar uyartıları be­yinden omuriliğe ve öteki bölgelere ulaştırırlar.

Beyin yan kürelerin üstü girintili çı­kıntılı olup bu bölümlerin arasına çeşitli merkezler yerleşmiştir. Örneğin, beyin kabuğunun bir alanı, konuşmayla ilgili olayları denetlemekteyse de ayrıca baş­ka hareketleri de denetleyebilir. Konuş­ma merkezi motor merkeze yakın bölge­dedir. Bu bölge, sol elini kullananlarda sağ, sağ elini kullananlardaysa sol beyin yarım küresindedir.

Sizin Düşünceniz Nedir?

Please enter your comment!
Please enter your name here