Alışkanlık Nedir Alışkanlık Yapan Maddeler Nasıl Engellenir

0
89

Alışkanlık düzenli ve sürekli ola­rak kendini gösteren yalın davranışlar. Bunlar çok iyi öğrenilme sonucu edini­lir. Kişiliğin önemli bir yanını oluştur­duğu gibi, sosyal ve ruhsal uyum yönün­den önemlidir. Alışkanlık kazanma, bir öğrenme biçimidir. O yüzden genel öğ­renme ilkeleri alışkanlık edinmede de geçerlidir.

Bir davranışın alışkanlık durumuna gelmesi için hem sürekli yinelenmesi hem de bir gereksinmeyi karşılaması ge­rekir. Bu yinelemeler, koşullanmayı ha­zırlayarak alışkanlığı kazandırır. Ancak, çocukluk çağında alışkanlık kazandır­mak (tuvalet alışkanlığı vb) için yapılan eğitimdeki yanlışlar (erken eğitim, azar­lama) tepkiler oluşturarak kötü alışkan­lıklara (alt ıslatma) ya da davranış bo­zukluklarına (tırnak yeme vb) yol a-çabilir. Kimi zaman bir kendini savun­ma mekanizması olarak oluşan tepkiler (yalan alışkanlığı) bir davranış bozuklu­ğu olarak yerleşebilirler.

Algılama ve dikkat de alışkanlıktır. Düşünsel, duygusal ve toplumsal tüm davranışlar, yinelemelerle pekiştirilip öğrenilerek alışkanlık durumuna getiri­lebilir. Bu pekiştirmelerin sayısı, pekiş­tirenin kültürel düzeyi, uyaranla tepki arasındaki zaman ve tepkiyle pekiştirici arasındaki zaman, alışkanlık gücünü o-luşturan ortak etmenlerdir.

İlaçlara ya da uyuşturuculara duyu­lan bağımlılık da bir alışkanlıktır. Bir ilaca ya da uyuşturucuya alışmada ge­nellikle ruhsal bir etken söz konusudur. Huzura kavuşmak, sıkıntıları ya da ağrı­ları gidermek için ilaçların kötü kullanı­mıyla (hekim öğütlerinin dışına çıkıla­rak, kendi yargısına ya da arkadaşların sözlerine göre ilaç alma) alışkanlıklar doğabilir. Ağrı gidericiler (amfitamin vb) gibi bazı ilaçlar içerdikleri’maddeler nedeniyle alışkanlığa yol açarlar. Canlı bir organizmanın ilaçlarla-olan etkileşi­mi de ilacın etkisini azaltarak, hastanın sürekli ilaç almasına (alışkanlığa) yol açabilir.

Alışkanlık yapıcı ilaç ve maddeler genellikle bilinci bulandırarak geçici bir .rahatlık duygusu uyandırırlar. Bu tür maddelerin bağımlıları alışık oldukları maddeleri (LSD, eroin vb) bulamadıkları zaman ruhsal ve fiziksel çöküntüye uğ­rarlar, krizler geçirirler. .

Alışkanlıkları engellemek için yasa­lar yoluyla önlemler yanında eğitim ça­lışmaları yapılmaktadır. Tıp açısından bir alışkanın uzun süre psikolojik ve fi­ziksel bir tedaviyle iyileştirilebilmesi söz konusudur.

Sizin Düşünceniz Nedir?

Please enter your comment!
Please enter your name here