Aydın’ın Gezilecek Tarihi Yerleri

0
113

Aydın'ın Gezilecek Tarihi YerleriAydın’ın en eski anıtları 1 km uzaklıkta Topyatağı denilen mevkiide Tralleste dir.

Traleis 160-170 metre yüksekliğinde ovaya dik yamaçlardan inen bir tepenin üzerindedir.

En parlak dönemini bergama krallığı döneminde yaşayan, Tralleis kalıntıları Aydın kentinin arkasındaki yüksek terasta görülür, Buradaki ören yeri uzun süre yeni kurulmakta olan

te taş ocağı olarak kullanıldığından, bir­çok yapının ancak izleri kalmıştır.
Tiyat­ro, stadyum, tapınak ve gymnasium kalıntıları öteki kalıntılardan daha belir­gindir. Akropolis tepesinin yamacında yer alan tiyatroda yapılan kazılarda, bir yeraltı tüneli bulunan ender tiyatrolardan biridir. Tralleis’te 1888 ve 1901-1903 arasında yapılan kazılarda birçok hey­kelcilik eseri de ortaya çıkarıldı. Bugün İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde sergile­nen ve genç bir atleti gösteren Ephebos ve Nymphe heykelleri bunlar arasında­dır. Aydın İli çevresinde İlkçağın ünlü antik kentleri vardır. İonia kentler toplu­luğuna bağlı 12 kentten biri olan Priene, Söke İlçesi’nin 15 km güneybatısında Güllübahçe Köyü’nün yanındadır. Aynı topluluğun bir başka kenti olan Miletos bugünkü Balat Köyü yakınlarındadır. Miletos’tan 20 km ileride Akköy Buca-ğı’na bağlı Yeniköy yakınında Didyma, Apollon Tapınağı ile Küçük Asya’nın en büyük kehanet merkeziydi. Aydın İli’ne bağlı Sultanhisar Bucağı’nda ünlü tarih ve coğrafyacı Strabon’un öğrenim gör­düğü kent olan Nysa’da önemli kazılar yapılmamıştır. Germencik’in Tekirköyü dolaylarında Maiandros Magnesiası’nda İon düzeninde Artemis Tapınağı, Helle-nistik Dönem’in en büyük tapınakların­dan biriydi. Aydın İli’ne bağlı Karacasu İlçesi’nin 12 km doğusunda Geyre Kö-yü’ndeki Aphrodisias, Aphrodite kültü­nün merkeziydi. Aydın’ın kuzeyindeki Alaşehir (Philadelphia) de Aydın çevre­sindeki antik kentlerden biridir.

İlk kez 1086’da Türklerin denetimi­ne girmiş olmasına karşın il merkezinde bulunan ve günümüze gelebilen Türk eserlerinin hemen hemen hepsi Osman­lılardan kalmış camilerdir. Büyük ço­ğunluğu kare planlı, önünde son cemaat yeri ve tek minaresi bulunan Aydın il merkezindeki camiler, Kurtuluş Savaşı sırasında yanıp yıkıldıkları için cumhu­riyet döneminde büyük çapta onarım

Priene

gördüler. Köprülü Mahallesi’nde bulu­nan Uveys Paşa Camisi 1568’de yapıl­mıştır. Kare planlı ve tek kubbeli cami­nin önünde üç bölümlü bir son cemaat yeri vardır. Kuzeybatı köşede caminin beden duvarlarına bitişik tek şerefeli bir minare yükselir. Hasan Efendi Mahalle-si’ndeki, Hasan Çelebi Camisi 1585’te yaptırılmıştır. Ana mekânı çok düzgün kare planlı olup üzeri pandantifli bir kubbeyle örtülüdür. Bugün de var olan üç bölümlü son cemaat yerinin önünde eskiden bir bölüm daha bulunduğu kalan izlerden anlaşılır. Kuzeybatı köşesinde bulunan kare kaideli minare 1899’da yı­kıldığı için yeniden yapılmıştır. Kent merkezinde çarşı içindeki Ramazan Pa­şa Camisi 1594’te yapılmıştır. 1899 dep­reminde yıkılmış, Sökeli Halil Paşa ya­pıyı yenilettirmiştir. Tek kubbeli ve kare planlı olan caminin kuzey cephesinde son cemaat yeri vardır. Şemsi Paşa Ca­misi 1659’da yapılmıştır. Kare planlı ve tek kubbeyle örtülü olan caminin mina­resi kırmızı tuğlalardan yapıldığı için halk arasında Kırmızı Minare Camisi olarak da bilinir. Aydın ket merkezinde, İstasyon Meydanı’ndaki Süleyman Bey Camisi 1683’te yaptırılmıştır. Dikdört-

Üveys Paşa Camisi

Aphrodisias

gen planlı olan yapının ibadet mekânı kare planlıdır ve beden duvarları kesme taştan yapılmıştır. Caminin önünde üç bölümlü bir son cemaat yeri ve kuzeyba­tı köşesinde de tek şerefeli minaresi var­dır. Köprülü Mahallesi’ndeki Nasuh Pa­şa Külliyesi ise mescit, medrese, han ve hamamdan oluşan bir yapılar topluluğu­dur. 1708’de yaptırılmıştır. Yapılar top­luluğunun orta bölümündeki asıl büyük alanı kaplayan ve Osmanağa Medresesi adıyla da da anılan medresenin doğu ucunda hamam, batı ucunda ise Nasuh Paşa (Zincirli) Hanı yer alır. Aydın il merkezindeki dinsel yapıların en göste­rişlisi ve tanınanı Cihanoğlu Camisi ve Külliyesi’dİT.nS&da Cihanoğlu Abdüla-ziz tarafından yaptırılmıştır. Cami, deh-lizli bir platformun üzerinde yükselen asıl ibadet mekânı kare planlı, önünde üç bölümlü son cemaat yeri bulunan bir ya­pıdır. Yapının önündeki avlu ise üç yön­de ve U biçiminde medrese odalarıyla çevrilidir. Avlunun ortasındaki barok üs-lubundaki şadırvan, türünün Türki­ye’deki en güzel örneklerden biridir.

Aydın il merkezinde Türk dönemine ait, mimarlık açısından anılması gereken öteki tarihsel yapılar.

Sizin Düşünceniz Nedir?

Please enter your comment!
Please enter your name here