Moskova antlaşması önemi Nedir? Maddeleri

0
138

MOSKOVA ANTLAŞMASI, Sovyet ler Birliği ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan antlaşma (16 Mart 1921). 1917 Ekim Devrimi’nden sonra, Sovyet­ler Birliği’nde yaşanan değişmeler, 23 Nisan 1920’de TBMM’nin açılmasıyla yeni bir devlet kuracağını tüm dünyaya açıklayan Ankara Hükümeti’nin yararı­na ilişkilerin gelişmesine ^yol açtı. Kurtu­luş Savaşı’nda ülkenin gereksinme duy­duğu para, silah ve malzeme yardımında bulunan Sovyetler Birliği’nin Dışişleri Komiseri Çiçerin’e meclis açılmasından üç gün sonra Mustafa Kemal Paşa’nın gönderdiği bir mektupla iki ülke arasına da politik ve askeri planda bir ittifak ku­rulması istendi. Çiçerin bu isteği kabul ederek, Ankara Hükümeti’nden görüş­meleri için, Moskova’ya bir kurul gönde­rilmesini istedi. Bunun üzerine Dışişleri Bakanı Bekir Sami Bey’in başkanlığın­daki bir kurul, 11 Mayıs 1920’de Mosko­va’ya gönderildi. Görüşmelerin sonunda, iki ülke arasındaki diplomatik düzeyde ilk ilişki, 20 Kasım 1920’de kuruldu. Ali Fuat (Cebesoy) Paşa TBMM Hüküme­ti’nin Sovyetler Birliği’ne gönderdiği ilk diplomatik temsilci oldu. Yapılacak bir anlaşmaya iki ülke de dünya politikasın­da içine düştükleri yanlızlıktan kurtula­bilmeleri için atılacak ik adım olarak bakmaktaydı. Böylece 1920 sonlarında başlayan ikinci tur görüşmeler Türkiye adına görüşmelere katılan Dışişleri Ba­kanı Yusuf Kemal (Tengirsenk), Rıza Nur ve Ali Fuat (Cebesoy) Bey ile SSCB adına görüşmelere katılan Çiçerin ve Celal Korkmazov tarafından 16 Mart 1921’de imzalanan Moskova Antlaşması ile sona erdi. Bu anlaşmayla, TBMM Hükümeti, SSCB tarafından resmen ta­nındı. Tarafların emperyalizme karşı ve­rilecek savaşta birbirlerini desteklemele­ri hükme bağlandı. Batum, Sovyetler Birliği’ne bırakılırken, Kars ve Ardahan’ ın Türkler’e verilmesi kabul edildi. Böy­lece Doğu sorunu ortadan kalktı. Anlaş­mayla sürdürülmekte olan Kurtuluş Sa­vaşı için, önemli ölçüde para ve silah yardımı sağlandı.

Sizin Düşünceniz Nedir?

Please enter your comment!
Please enter your name here