Nikel Elementi Nedir Özellikleri Kullanım Alanları

0
312

NİKEL, kimyasal element. Periyodik çi­zelgenin VIII. grubunda yer alır. Gümüş beyazı renginde, oldukça sert ve ağır bir elementtir.  Yerkabuğundaki  elemetler arasında 22. sırada yer alır. Yer’in mer­kezinde % 6-7 oranında bulunur. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ Başlıca filizleri pentlandit (Ni, Fe) 9Sg ve garnierit (Ni, Mg) 3Si, 2 q5 (OH)4 tür. Dövülerek istenilen biçime getirilebilir. Ferromanyetik özellikleri de olan nikel,

Simgesi: Ni. Atom numarası: 28. Atom ağırlığı: 8.8. Erime noktası: 1.455 °C. Kaynama noktası: 3.075 °C. Özgülağırlığı: 8.90 gr/cm3.

uygun oranda zenginleştirilirse demirle alaşım yapabilir. Hava ve suyla etkileşi­mi sonucu oksitlenmeye, ayrıca bazlara ve çoğu asitlere karşı çok dayanıklıdır. Bununla birlekte, sulandırılmış nitrik asitle kolay çökeltilebilir. İyi ayrıştırıl­mış nikel, çok miktarda hidrojen emebil-diğinden, bu gazın tepkimesinin de yük­sek olmasına (kataliz eylemi) neden olur. Kimya endüstrisinde genellikle bu özelliğinden yararlanılır.

DOĞADA BULUNUŞU Dünyadaki nikel rezervlerinin % 20’si sülfid filizlerinden (kükürt bileşikleri) ve başlıca nikel filizi olan pentlanditten el­de edilir. Bunlar nikelin yanı sıra (% 1-12 oranında), gemilikle bakır, bol mik­tarda demir, bezen ticarette kullanılan platin grubu metallerle (platin, iridyum ve palladyum) kobalt, altın ve gümüş gi­bi metalleri de içerir. Bu türdeki yatakla­rın başlıcalan Ontario’da (Kanada), Sud-bury’de ve Norilsk’de (SSCB) bulunur. Nikel rezervlerinin yaklaşık % 80’i de-mir-nikel içeren letiritli topraklarda (le-terit, tropikal havadan etkilenen bir kır-mızı-kahverengi toprak türüdür) bulu­nur. Laterit yataklarının en önemlisi Ye­ni Kaledonya’dadır. Karada rastlananan ve ticari alanda yararlanılan rezervlerin en büyükleri Yeni Kaledonya (15 mil­yon ton), Kanada (8.7 milyon ton) ve SSCB’de (8.1 milyon ton) bulunur. Dün­ya nikel rezervleri toplamının 60 milyon ton olduğu sanılır.

ELDE EDİLMESİ Nikel sülfit filizleri, yüzdürme ya da fili­zi yüzdürerek tozunu ayrıştırma gibi klâ­sik yöntemlerle kolayca yoğun duruma getirilebilir. Ancak, sülfit filizlerinde ol­duğu gibi, nikel minarellerini önceden belli işlemlerden geçirerek yoğunlaştırü-malarmı sağlayacak bir yöntem yoktur. Bu nedenle, nikel minerallerinin doğru­dan doğruya maden arıtma fırınlarında işlemden geçirilmeleri gerekir. Bazı yer­lerde fizil, fırınlara verilmez; onun yeri­ne amonyak ya da sülfürikasitle ağartılır: Sonuçta nikel, tuzlar oluşturacak biçim­de çözeltilir. Bu süreçten yan ürün ola­rak demir değil, kobalt elde edilir.

KULLANIM ALANLARI Nikelin en çok kullanıldığı alan, paslan­maz çelik üretimidir. Paslanmaz çeliğin dövülebilirliğini ve paslanmaya karşı da­yanıklılığını artırır. Uçak, kamyon, loko­motif, vagon ve çeşitli ev araçlarının ya­pımında gerekli olan paslanmaz çelik gereçlerin üretiminde büyük oranda ni­kel kullanılır. Ayrıca, motor parçalan ya da buzdolaplannda olduğu gibi, yüksek ve düşük ısı koşullarında güçlü ve pas­lanmaya karşı dayanıklılık gibi özellikle­rin gerektiği durumlarda da nikelden ya­rarlanılır. 18/8 paslanmaz çelik diye bilinen ve içinde % 18-20 oranında krom, % 8/11 nikel, % 1-2 manganez, ayrıca demir bulunan bu madde, yaygm olarak kullanılan bir alaşımdır. Jet mo­torları ve gaz türbinlerindeki gibi çok yüksek ısılarda (1.000°C’yi aşan) fazla gerilebilme ve oksitlenmeye karşı daya­nıklı olma özelliklerinin gerekli oldğu uygulamalarda “süper alaşımlar” denen alaşım grupları kullanılır. % 19.5 oranın­da kromla % 56 oranında nikel, ayrıca molibden titanyum, demir, alüminyum, karbon ve bor içeren bir alaşım, süper alaşımlara bir örnektir. Alüminyum, ni­kel, bakır ve demir alaşımlarında da ni­kelin manyetik özellliklerinden yararla­nılır. Saf ya da safa yakın özellikteki nikel, güçlü alkali eriyiklerine karşı çok dayanıklı olduğundan, para basımında ve kimya endüstrisinde çeşitli araçların yapımında kullanılır. Araba parçaların­daki krom kaplamaların altı da nikelle kaplanır.

Önceki MakaleAnne Sütünden Yapılan Dondurma “Baby Gaga”Yok Satıyor
Sonraki MakaleNemrut Dağı ve Gölü Hakkında Bilgi

Sizin Düşünceniz Nedir?

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz