Nurullah Ataç Kimdir Eserleri Denemeleri Söyleşileri Hakkında Bilgi

0
121

ATAÇ Nurullah, yazar (İstanbul 1878-Ankara 1957). Aile çevresinde başladığı Fransızca öğrenimini bir süre Frer’ler Mektebi, sonra Galatasaray Lisesi ve İs­viçre’de sürdürdü (1919). İstanbul Üni­versitesi Edebiyat Fakültesi’nde kayıtlı öğrenci olduğu yıllarda sınavla kazandı­ğı Fransızca öğretmenliğiyle eğitim hiz­metine katıldı (1921); aynı görevle Sivas ve Adana liselerinde de çalıştı (1925); bir yıl Ticaret Bakanlığı çevirmeni ola­rak görev aldıktan sonra Milli Eğitim ör­gütüne döndü (1926), Talim Terbiye Ku­rulu üyeliğinde bulundu. Ankara ve

İstanbul liselerinde öğretmenlik yaptı (1928-1945); Basın-Yayın Genel Mü-dürlüğü’ndeki kısa çalışmasından (1945) sonra Cumhurbaşkanlığı çevirmeni ola­rak sorumluluk yüklendi, o görevinden 1957’de emekliye ayrıldı.

Edebiyat ürünlerine ilkin Dergâh dergisinde rastlanan (şiir, bazı makale ve tiyatro eleştirileri, 1921-1922) Ataç, Cumhuriyet döneminde yolunu ve ama­cını kesinlikle belirlemiş bir yazar olarak yalnızca deneme ve eleştiriler yazdı, sevdiği sanatçılardan çeviriler yaptı. Uzun yıllar Ulus gazetesinde söyleşiler yazdığı; gibi Kavafoğlu takma adıyla günlük fıkralar da yayımladı. Türk dü­şüncesinin batılılaşmasında etkili olaca­ğını kurduğu Yunan-Latin, Fransız, Rus klasiklerinden elliye yakın kitap çevirdi. Türkçenin özleşmesinde ödün vermez büyük bir öncü oldu. Hiçbir yabancı ku­ral ve sözcük kullanmamaya özen göste­ren inatçı bir uygulayıcı oldu. 1940’tan sonra kökten değişen Yeni Türk Şiiri’nin en güçlü destekçisi oldu. Bütün bu ilke, yöntem, tutum ve emekler tutarlığıyla Ataç, Cumhuriyet dönemi Türk Edebiya-tı’nın bilinçli bir yenilikçisi, etkili eleştir­meni, özgün denemecisi, öncü dil dev­rimcisi oldu.

Başlıca eserleri: Günlerin Getirdiği (1946), Karalama Defteri (1952), Söz­den Söze (1952), Ararken (1954), Diye­lim (1954), Söz Arasında (1957); ölü­münden sonra derlemeler; Okuruma Mektuplar (1958), Günce (seçmeler 1960), Prospero ile Calibon (1961), Ataç (dil üzerine söyleşileri, 1962), Şöy-leşiler (1964), Günce (g. cilt 1953-1955; 2. cilt 1956-1957 yılları), Dergilerde Eleştiri (değinmeler, 1980). Ataç üzerin­de çalışan yazarların (T. Alangu, H. Diz-daroğlu, S.N. Özerdim, Yılmaz Çolpan, Metin And, Konur Ertop, M. Salihoğlu, Saadet Ulçugür) çeşitli bakış açılarından hazırladıkları eserler, Asım Bezircinin bu konudaki eserinin bibloyografya lis­tesindedir: Nurallah Ataç-Eleştiri Anla­yışı ve Yazıları (1968). Kızı Meral Tollu-oğlu’nun anıları ise 1980’de kitaplaştı: Babam Nurallah Ataç. Bütün Eserleri Varlık dizisinde beş kitapta toplandı.

Başlıca eserlerinin özetleri: Günce, Gündelik notları, günlük yazıla­rı, onları derleyen kitabı. Bu türdeki ya­zılara Son Havadis gazetesinde başladı (2 Ocak 1953). Aynı başlık altında bir dizi yazısı da Ulus’ta yayımlandı (22 Ni­san 1956-11 Mayıs 1957). Günce adını taşıyan ilk kitap 1960’ta Varlık Yayınla-rı’nda-çıktı. Bu türdeki yazıların tümü Türk Dil Kurumu tarafından derlenerek iki ciltte toplandı (1972). Denemeci yanı ağır basan bir eleştirmenin yaşam olay­ları, gözlem ilginçlikleri, sanat eserleri (özellikle şiir), dil sorunları, batılılaşma amacı, Türkçede özleşme, yolculuk izle­nimleri gibi sürekli değişen konulardaki içten ve özgün duygu ve düşünce ürün­leri.

Karalama Defteri, Deneme ve eleştiri yazılarını derleyen ikinci kitabı (1952). Bir gazete yazarı olduğunu birkaç kez yineleyen Ataç’ın sanat, edebiyat, dil, öl­çü, çeşitli türler ve bazı edebiyatçılar üzerine yayımladığı 34 yazısını derleyen eser, onun konuşma ve yazma konula­rındaki tutumunu da adıyla yansıtır. Ya­zının da konuşma kadar doğal, yalın, kendiliğinden olmasını-belli sıkı düzen­ler dışında savunan Ataç, devrik tümce­lerle dikkati çeken anlatımındaki özleş­meye ilkin bu kitapta başlamış gibidir; yaptığı işin yapaylıksız doğallığını da kitabına koyduğu adla belirtme amacın­dadır.

Sizin Düşünceniz Nedir?

Please enter your comment!
Please enter your name here