Radyoaktif Atıklar Nelerdir

0
112

Radyoaktif Atıklar NelerdirRadyoaktif atıklar. Nükleer enerji reaktör­lerinde, genellikle uranyumdan oluşan ya­kıtın ve öteki malzemelerin nötron bombar­dımanına uğramasıyla meydana gelen çekir­dek bölünmesinde istenmeyen yan ürünler de oluşur. Reaktör içinde bulunan ve ağır­lıklı olarak uranyumdan oluşan malzeme işe yarama süresinin sonuna geldiğinde, uran­yumun yalnızca küçük bir bölümü tüketil­miş olur. Ama bu uranyumu yeniden işle­mek için yakıt elemanlannın ayrılması gere­kir. Standart yeniden işleme tekniklerinde yakıt elemanlan asit içinde çözündürülür ve kanşımdan uranyum ayrılır. Ama ortaya çıkan asit yüksek derecede radyoaktif çekir­dek bölünmesi ürünleri içerdiğinden, yeni­den kullanım için yalnızca küçük bir bölü­münden yararlanılabilir.

Kauçuk. Eskiden, kullanılmış kauçuk maddelerin büyük bölümü yakılırdı. Ama hava kirlenmesini önlemek amacıyla birçok ülkede bu işlem önemli ölçüde kısıtlanmış­tır. Kauçuk fabrikalarının çoğunda iç değer­lendirme yaygın olarak uygulanır. Yeniden işlenmiş ürünler, birinci sınıf kauçuk gerek­tirmeyen her yerde kullanılabilir. Dış de­ğerlendirme ise yıllardan beri bir sorun oluşturmaktadır. Eski ve yıpranmış otomo­bil lastiklerini yeniden işlemenin maliyeti, bu yoldan elde edilen malzemenin değerini bir hayli aşmaktadır. Buna karşılık hurda kauçuk ürünlerinin yakılarak damıtılması, değerli kimyasal maddelerin elde edilmesi­ne olanak sağlar. Bunların arasında başka kimyasal maddelerin imalatında kullanıla­bilen bir sıvı yağ, yakıt değeri olan yanıcı bir gaz ile filtre kömürü olarak ya da beton ve asfalt yollarda bağlayıcı olarak kullanılan karbonlu atık sayılabilir.

Kimyasal maddeler ve plastikler. Kimya sanayisi, birçoğu ekonomik açıdan değer­lendirilemeyen yüzlerce atık madde üretir. Hava ve su kirlenmesini önlemek için bu dalda atık değerlendirmesi zorunlu hale gelmiştir.

Plastik imalatında birçok işlem sonucunda metil etil keton ve tolüen gibi çözücü buharlar ya da dioktil fitalat gibi plastikleşti-riciler ortaya çıkar. Bu maddeler, hava ve çözücü karışımının aktifleştirilmiş karbon ya da kömürden oluşan taneli bir katman­dan geçirilmesiyle işe yarar hale getirilebi­lir. Böylece çözücünün yüzde 95-99’luk bölümü hava akıntısından aynlır. Doyum noktasına ulaşan katmana buhar verilir. Bu buhar, çözücünün hemen tümünü aktifleşti­rilmiş karbondan söküp dışan alır. Yoğun­laştırma yoluyla elde edilen çözücü ve su kanşımı damıtma ya da durultma işlemiyle birbirinden aynlır.

Birçok böcek ve ot öldürücü ilaç ile plastik maddelerin imalatında klorun zehirli bile­şiklerini içeren atık oluşur. Çoğu yanıcı olan bu atıklar genellikle yakılır. Bu yanma işleminde ortaya çıkan hidrojen klorür son derece zehirlidir, ama suda çözünen bir niteliğe sahiptir. Bu yüzden suyla yıkanarak aynlabilir. Ancak bu işlem de seyreltik hidroklorik asidin bertaraf edilmesi sorunu­nu ortaya çıkanr. Bu asidi kireç ile nötralize etmek çevre kirliliği sorununu çözmez, çünkü etkimenin sonucunda çıkan kalsiyum klorür de su için kirletici bir maddedir. Hidroklorik asidi piyasada kullanılan tuzru-hu ya da susuz hidrojen klorür gazı olarak işe yarar hale getirmek için bazı işlemler geliştirilmiştir. Bu ürünlerin her ikisi de kâr getirecek biçimde yeniden işlenebilir. Uçak benzini imalatında ortaya çıkan çürük yu­murta kokulu kükürtlü hidrojen yakılarak kükürt dioksite dönüştürülür; kükürt diok­sit de yukarda sözü edilen yollarla değerlen­dirilebilir. Kükürtlü hidrojen yetersiz hava­da yakıldığında, kükürt buhan oluşur. Bu buhar yoğunlaştınlıp kristalize edilerek kim­ya sanayisinde yeniden kullanılabilir.

E

Sizin Düşünceniz Nedir?

Please enter your comment!
Please enter your name here