Hümanizm akımı nedir özellikleri hakkında bilgi

1
150

Hümanizm akımı nedir özellikleri hakkında bilgiİNSANCILIK (HÜMANİZM), inşana değer veren, saygı gösteren, insanın özündeki iyilik ve güzellikleri geliştir­meyi amaçlayan, insana olumlu nitelik­ler kazandıracak refah ve bolluğu sağla­ma gereğini savunan tutum ve eğilimlerin tümü.

Akımı doğuran çalışmalar, es­kiçağ metinlerinin incelenmesiyle öteki güzel sanat ürünlerinin değerlendirilme­sini amaçlayan 14-16. yüzyıl düşünce­sinden doğduğu için insancılık önce­likli bir Rönesans ülküsü sayılır; Yunan ve Latin dillerine dayalı bir öğretim
yöntemine de ad olur.

En geniş ve gün­cel olarak “değer ölçüsü olarak insanı koyma ve ona inanç” anlamıyla kullanı­lır. Orta çağ skolastikliğiyle dinsel baskı­ya karşı aranan aydınlık ilk çağ Yunan ve Latin kaynaklarında bulundu. Özellikle insan biçimiğiyle (antropomorfizm) ürün vermiş olan eski çağ sanatçılarının tanrısal düzeylere eriştirmeye çalıştıkları üstün eserler bu çağda değerlendirildi, arandı, bulundu, toplandı, açıklandı, sergilendi.

Öncelikle İtalya’da tutunan akım, özündeki Hıristiyan inancını yitir­mekle, İsa öncesi plagan felsefeye kay­makla suçlandıysa da (Luther ve Calvin) insanın aslında iyi olduğu inacıyla birlik­te akılcı bir felsefeye ve laik bir ahlak anlayışına ulaştı. Bu ortalama özet, insa­nı daha da insanlaştırma ülküsünü, insa­nın yaratıcı çabasını geliştirmeyi, insana daha çok özgürlük, dirlik ve gönenç sağ­lama görevini benimseyen bütün eğilim­leri insancılık içinde değerlendirmeyi amaçlar.

Tarihsel süreç içinde yeni an­lamlar kazanan her kavram gibi onun da uzak geçmişten yola çıkan değişik aşa­maları vardır.

Örneğin, İlkçağ insancılığı daha çok eğitsel bir amaca, insanın bü­tün yeti ve yeteneklerini gereğince geliştirecek bir eğitim düzenim yöneliktir (Protagoras, Sokrates ve izleyicileri), Rönesansla başlayan kentsoylu (burjuva) insancılığı ise bilime açık, kilise baskısı­na karşı duran, insan haklarından yana, en geniş çevreye (dünya ve insanlığa) bağlı, özgürlük ve laiklikten yana, bireye saygılı bir eğilimler toplamıdır.

Böylece sanatta ve felsefede kendini gözleme, yoklama, eleştiri değerlendirme, tutumu da insancılığın yöntemleri oldu. En bü­yük sanatçılar (Shakespeare, 1564-1616) gibi etkili ütopyacılar da (Thomas More, 1478-1535; Tommaso Campanella, 1568-1639) ezilen, hakkını alamayan, sömürülen insanın umut ve özlemlerini dile getirdiler.

Toplumcu (Marksçı) in­sancılık ise bu amaç yolunda insanın sö­mürülmesine temelden karşı çıkan bilim­sel bir yönteme dönüştü, emekçilerin ülkü ilkelerini saptadı.

Sizin Düşünceniz Nedir?

Please enter your comment!
Please enter your name here